facebook  youtube  twitter  instagram 23/4/2024
chicken time diner rapsodia
ekalampaka.gr


 



Ο βυζαντινολόγος Antonio Rigo, για την προσωπικότητα του Ιωάσαφ, τα Μετέωρα αλλά και για τη σημασία και τη θέση των βυζαντινών σπουδών στο σύγχρονο κόσμο

Δημοσιεύθηκε από: Αντώνης Βλιώρας  20/10/2023 10:30:35
Ο βυζαντινολόγος Antonio Rigo, για την προσωπικότητα του Ιωάσαφ, τα Μετέωρα αλλά και για τη σημασία και τη θέση των βυζαντινών σπουδών στο σύγχρονο κόσμο

Έχουν περάσει 600 χρόνια από την κοίμηση του τελευταίου βασιλιά της Θεσσαλίας της εποχής της σερβοκρατίας, του Οσίου Ιωάσαφ, που γεννήθηκε σε αριστοκρατική οικογένεια με ελληνοσερβική καταγωγή ως πρίγκιπας Ιωάννης Ούρεσης Παλαιολόγος και υπήρξε διάδοχος του θεμελιωτή του μοναχισμού στα Μετέωρα, Οσίου Αθανασίου, και δεύτερος κτήτορας της Μονής της Μεταμορφώσεως (Μεγάλο Μετέωρο).

Η πλούσια σε δράση ζωή του ανοίγει ένα παράθυρο στη μελέτη τόσο των πνευματικών κινημάτων που συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό στη μορφοποίηση της παράδοσης του ορθόδοξου μοναχισμού, όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, όσο και του ιστορικού μεταιχμίου της Θεσσαλίας, στη μετάβαση από το ύστερο Βυζάντιο στην οθωμανική εποχή. Επίσης, δίνει και την αφορμή για τη διοργάνωση ενός επιστημονικού συμποσίου από την Ακαδημία Θεολογικών και Ιστορικών Μελετών Αγίων Μετεώρων στο οποίο θα μιλήσουν ειδικοί ερευνητές από την Ελλάδα, την Ιταλία , τη Γαλλία, τη Σερβία και τη Ρουμανία, μεταξύ άλλων και ο σημαντικός ιστορικός του βυζαντινού πολιτισμού Antonio Rigo, τακτικός καθηγητής στο Πανεπιστημίο Ca’ Foscari της Βενετίας και πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών.

~~~


«Πιστεύω ότι το Βυζάντιο αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα δομικά στοιχεία της ταυτότητας της Ελλάδας, αν όχι το κεντρικό. Πολλές φορές έχει γίνει λόγος ή και συζήτηση στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες για "ελληνισμό" και "ρωμιοσύνη", έννοιες που τίθενται σε αντιπαράθεση ή που κατά κάποιον τρόπο θεωρούνται συμπληρωματικές. Εδώ "ρωμιοσύνη" είναι ακριβώς το Βυζάντιο».

~~~

Ο τίτλος του διεπιστημονικού συμποσίου, «Μοναχικόν Τριβώνιον αντί Πορφύρας», αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτό το διττό στοιχείο της προσωπικής του ιστορίας ως κοσμικού άρχοντα, ο οποίος πολύ νωρίς εγκατέλειψε τη βασιλική πορφύρα για το μοναχικό σχήμα. Φιλοδοξεί δε να ανασυνθέσει πτυχές της πολυσχιδούς προσωπικότητάς του και του ευρύτερου ιστορικού πλαισίου μέσα στο οποίο έζησε. Μας δίνει αφορμή και για μια συζήτηση με τον Antonio Rigo για την προσωπικότητα του Ιωάσαφ, τα Μετέωρα αλλά και για τη σημασία και τη θέση των βυζαντινών σπουδών στον σύγχρονο κόσμο.

Διαβάζοντας για τη ζωή του Οσίου Ιωάσαφ αναρωτιέται κανείς πόσο συχνά ένας Βυζαντινός αριστοκράτης στρεφόταν στον μοναχισμό σε τόσο νεαρή ηλικία;

Θα μπορούσα να ξεκινήσω αναφερόμενος σε αρκετές περιπτώσεις αριστοκρατών ή μελών της βυζαντινής αυτοκρατορικής οικογένειας που σε κάποια στιγμή της ζωής τους αποφάσισαν να φορέσουν το μοναχικό ράσο. Πιστεύω, ωστόσο, ότι είναι πιο σημαντικό και χρήσιμο για την κατανόηση της επιλογής και της πορείας ζωής του Ιωάσαφ, του δεύτερου κτήτορος του Μετεώρου, να εστιάσουμε την προσοχή μας στο μοναχικό του όνομα. Αυτό μάλιστα παραπέμπει σε ένα ακριβές πρότυπο: τον πρίγκιπα-μοναχό άγιο που είναι ένας από τους πρωταγωνιστές του βίου ή του αγιογραφικού μυθιστορήματος «Βαρλαάμ και Ιωάσαφ», ενός πολύ δημοφιλούς κειμένου τόσο από λογοτεχνικής όσο και από καλλιτεχνικής και εικονογραφικής άποψης.

Παρόλη την πολιτικοποίηση της βυζαντινής κληρονομιάς, θετική εντύπωση προκαλεί η σχετική ανάπτυξη των βυζαντινών σπουδών στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια. Θα μπορούσε κανείς να διαγνώσει ομοιότητες με την ανάπτυξη της μελέτης του ισλαμικού κόσμου στη Δύση; Μπορεί η ετερότητα ενός αντικειμένου να το καταστήσει πιο ελκυστικό; 

Ναι, υπάρχει σίγουρα μια νέα εστίαση στον βυζαντινό κόσμο από την πλευρά των ακαδημαϊκών της Τουρκίας και όχι μόνο. Αυτό δεν οφείλεται τόσο στην ετερότητα του αντικειμένου μελέτης όσο στην επιθυμία να στραφούμε στις απαρχές της ιστορίας της οθωμανικής Τουρκίας και συνεπώς στην έρευνα για τις απαρχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτό προφανώς συνεπάγεται, θα έλεγα, μια εστίαση στην ιστορία ιδίως της ύστερης βυζαντινής περιόδου, του δέκατου τέταρτου και δέκατου πέμπτου αιώνα. Δεύτερον, πολύ σημαντική είναι η αρχαιολογική και ιστορική-καλλιτεχνική έρευνα στην Τουρκία. Και πάλι, πρόκειται για έρευνες που σχετίζονται με τη χώρα, με το έδαφος, με την άμεση γειτνίαση. Δεν θα έκανα, λοιπόν, παραλληλισμό αναφορικά με την εστίαση του δυτικού κόσμου στο Ισλάμ. Εξάλλου, αυτό ξεκίνησε στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, την εποχή του ιμπεριαλισμού και στο πλαίσιο της καθιέρωσης αυτού που σήμερα αναφέρεται ως οριενταλισμός.

Το συνέδριό σας θα γίνει στα Μετέωρα, σε αυτό το μοναδικό μνημείο. Έχουν εμπεδωθεί κυρίως ως ένας τουριστικός προορισμός, με το μάρκετινγκ να δίνει έμφαση στο φυσικό και το αρχιτεκτονικό κάλλος. Kατά τη γνώμη σας, πώς θα μπορούσε να συνδεθεί αυτό το ενδιαφέρον με το σημαντικό πολιτιστικό απόθεμα, άυλο και υλικό, που επιβιώνει στις μονές και την περαιτέρω αξιοποίησή του; Τι πρέπει να γνωρίζει ο τουρίστας που έχει επισκεφθεί τα Μετέωρα;

Για να απαντήσει κανείς σε αυτό το ερώτημα, θα πρέπει μάλλον να προβληματιστεί γενικότερα αναφορικά με τον τουρισμό όχι μόνο στα Μετέωρα αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα. Τα Μετέωρα είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς στην Ελλάδα για τους τουρίστες. Επομένως, από ποσοτική άποψη, δεν πιστεύω ότι θα πρέπει να αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός των επισκεπτών. Κατά τη γνώμη μου, εδώ, στα Μετέωρα, όπως και σε άλλα μέρη της χώρας, θα πρέπει να γίνουν ενέργειες προς ένα διαφορετικό είδος τουρισμού, ας πούμε ενός τουρισμού με αργούς ρυθμούς, που θα επιτρέπει τη γνώση της ιστορίας και της πραγματικότητας του τόπου που επισκέπτεται κανείς.

Για τον σκοπό αυτό πιστεύω ότι θα ήταν πολύ σημαντικό να διοργανωθούν πολιτιστικά εργαστήρια, εργαστήρια αγιογραφίας και άλλα, εκθέσεις, μουσικές και λογοτεχνικές εκδηλώσεις που να σχετίζονται με την ιστορία των μοναστηριών και της περιοχής. Παράλληλα, οι επισκέψεις δεν θα πρέπει να περιορίζονται στα 20 λεπτά που είναι αφιερωμένα στο κεντρικό μοναστήρι, αλλά να προσφέρουν μια γενικότερη εμπειρία της ευρύτερης περιοχής και της ζωής των κατοίκων της κατά το παρελθόν και το παρόν.

lifo.gr



Share on Facebook Share on Twitter

Σχόλια

Δεν υπάρχουν σχόλια αυτή τη στιγμή.


Ονοματεπώνυμο:
E-mail (Δεν θα δημοσιευθεί):
Σχόλιο:
Συμπληρώστε τον κωδικό:
48237
Αναζήτηση
Αναζήτηση για:
Κατηγορία:
Ημερομηνία (από/εώς):



ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΕΠΙΣΤΡΟΦΗ Εκτύπωση αυτής της σελίδας
 

 
booked.net


 
Προτεινόμενα άρθρα









































 


  © 2012-2024 :: ekalampaka.gr Κορυφή της σελίδας Πολιτική Απορρήτου   ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ